|
|
หุ่นขี้ผึ้งหลวงพ่อเงินพิมพ์เล็กหรือพิมพ์จอบเล็ก
|
หลวงพ่อเงินพิมพ์เล็กหรือวงการพระเครื่องเรียกว่าพิมพ์จอบเล็กนี้มีปลอมกันมากที่สุด ส่วนใหญ่นำไปถอดพิมพ์เลียนแบบกันจึงทำให้พระออกใหม่มีขนาดเล็กกว่าองค์เดิมไปเล็กน้อย และที่ปฏิบัติกันมากก็โดยถอดพิมพ์แล้วนำไปฉีดผลิตออกมาเป็นอุตสาหกรรม พระทำเทียมเหล่านี้ถ้ามีของจริงเปรียบเทียบจะเห็นความแตกต่างได้โดยง่าย
|
พระพิมพ์นี้ทำปลอมกันมาก ที่ผลิตปลอมอย่างมีฝีมือก็ทำได้ดีมากเสียด้วย ดูแทบไม่ออก บรรดาเซียนก็เคยถูกทุบกันเป็นแถวถ้าผลีผลามรีบซื้อจนเกินไป ผิวพระมันฟ้อง คือเนื้อพรูสดและตึงเกินไปนั่นเอง
ที่เนื้อผิวสดนี้ ความจริงอธิบายได้ยาก เหมือนกับคำว่า พระเนื้อนุ่ม ถ้าคนไม่เป็นจะไม่เข้าใจ ถ้าเป็นแล้วจะเข้าใจทันทีว่าหมายความว่าอะไร เดิมการปลอมพระหลวงพ่อเงินพิมพ์จอบเล็กนี้กระทำโดยการฉีดโลหะด้วยเครื่องทันสมัย พระที่ผลิตออกมาจึงเหมือน ๆ กันทุกองค์ ต่อมาคนชักจะรู้แล้ว ก็มีการผลิตโดยกรรมวิธีโบราณเลียนแบบการสร้างแบบเก่า ทำกันทีละองค์ อันนี้แหละที่เรียกว่าแสบ
พระพิมพ์เล็กหรือพิมพ์จอบเล็กนี้ เดิมเขาจะทำแม่พิมพ์เป็นตะกั่วแข็ง แต่นายช่างหลายท่านบอกว่าอาจเป็นหินอ่อนก็ได้ เขาจะแกะเป็นรูปเนกาทีฟ คือ พอเทขี้ผึ้งลงไปในแบบเมื่อถอดออกมาจะได้รูปหุ่นขี้ผึ้งเหมือนรูปเหรียญ แม่พิมพ์จะเป็นแท่งยาว มีแท่งขี้ผึ้งที่จะใช้ขดเป็นห่วงของเหรียญเหยียดตรงขึ้นไปข้างบน และที่ฐานเหรียญจะมีเดือยเพื่อให้โลหะเดินเข้าเบ้าได้โดยสะดวกตอนเทโลหะเข้าเบ้า
เมื่อนำขี้ผึ่งที่หลอมเหลวเทลงในแม่พิมพ์แล้วก็จะใช้ไม้กลมบดทับเป็นการรีดขี้ผึ้งที่เกินความต้องการออกจากแม่พิมพ์ แต่จะไม่กดรีดจนแรงมากเกินไปจนขี้ผึ้งในแม่พิมพ์ไม่มีขอบ จากนั้นก็จะนำแม่พิมพ์ลงแช่น้ำ เมื่อขี้ผึ้งแข็งตัวก็ค่อย ๆ ใช้ของมีคมบาง ๆ แซะขอบขี้ผึ้งรอบ ๆ แม่พิมพ์ให้เผยอขึ้นทั้ง 2 ด้าน แล้วจับยกหุ่นขี้ผึ่งขึ้นขากแม่พิมพ์ ซึ่งการทำแบบนี้หุ่นขี้ผึ้งจะไม่มีตำหนิเป็นรอย ตำหนิที่เกิดขึ้นบริเวณอกสังฆาฎิ หรือเศียรด้านบนจะเกิดจากรอยไม้ตอนคว่ำหน้าหุ่นเทียน เพื่อม้วนทำหูห่วง ใบหน้าจะอยู่ระหว่างร่องไม้ 2 อัน รอยบุบจะเกิดขึ้นได้หลายแบบ หลายทิศทาง สิ่งเหล่านี้คือจุดสักเกตอีกประการหนึ่งในการพิจารณาขอแท้
เหรียญทำเทียมโดยส่วนมากจะมีขนาดย่อมกว่าของจริงเล็กน้อย แม้ขณะนี้จะมีผู้สามารถทำเลียนแบบได้เท่าของเดิม แต่คราบสนิมเทียมและเนื้อดูสดมาก ไม่กินตา และที่เห็นอยู่บ่อย ๆ ก็คือ การถอดพิมพ์เหรียญพิมพ์ขาเชื่อมหูร่อง แต่ผู้ทำก็พยายามแต่งพิมพ์จนเป็นพิรุธให้จับได้เพราะเท่าที่เห็นเป็นเหรียญหูร่องขาไม่เชื่อม ซึ่งผิดความจริง ผู้ไม่สัดทัดต้องระวังของเทียมพิมพ์นี้ให้ดี
รอยงัด ถ้าหากขี้ผึ้งไม่มีขอบล้นออกมาก็จะต้องใช้ของมีคม หรือของแหลมงัดออกมาทำให้มีตำหนิได้ เมื่อยกหุ่นขี้ผึ้งออกมาแล้วก็หงายหุ่นขึ้น ให้หน้าองค์พระอยู่ด้านบน วางลงกับพื้นแล้วค่อย ๆ ใช้ของมีคมตัวขอบหุนขี้ผึ้งออกเพราะไม่มีความจำเป็นต่อไปอีกแล้ว ก็จะได้หุ่นขี้ผึ้งที่สมบูรณ์ไม่มีรอยถูกงัดให้เป็นตำหนิ
เมื่อเทขี้ผึ้งองค์ต่อไปก็จะใช้ปลายไม้ซึ่งเรียกว่าไม้สะเหนียด ซึ่งกลมเรียวแหลม เป็นเครื่องมือในการพับหูโดยนำก้านหุ่นหูเหรียญอังไฟจนอ่อนตัวแล้วพันปลายไม้สะเหนียด 1 รอบ จากนั้นก็ตัดก้านหุ่นหูส่วนที่ยาวเกินไปออกประมาณให้พอดี แล้วจึงใช้เกียงขนาดเล็กมากซึ่งอังไฟจนร้อน แล้วจี้ที่ปลายก้านหุ่นหูเหรียญจนละลาย และจะรีบกดปลายหุ่นหูเหรียญเข้าแนบกับยอดเหรียญ ด้านหลังก่อนที่ขี้ผึ้งที่ละลายจะแข็งตัว ปลายก้านหุ่นหูเหรียญก็จะละลายก็จะละลายเชื่อมเข้าติดกับหลังเหรียญแนบสนิทเป็นเนื้อเดียวกัน และส่วนขี้ผึ้งที่ละลายล้นขอบหุ่นหูเหรียญก็จะมีลักษณะเป็นปากปลิงเกาะติดอยู่
ไม่เสนียดมีความใหญ่เล็กไม่เท่ากันตลอด ถ้านายช่างเขาพันที่ตรงโคน หูเหรียญก็จะใหญ่ ถ้าพันกันตรงปลายไม้หูเหรียญก็จะเล็ก และที่มีผู้เชี่ยวชาญบางท่านได้ตำหนิเหรียญหล่อพิมพ์จอบเล็กนี่ว่า ภายในห่วงด้านในจะต้องมีร่องเล็ก ๆ เป็นตำหนิลับเพื่อพิจารณาว่าเป็นเหรียญแท้นั้นก็ขอได้อย่าไปเชื่อมากนัก เพราะรอยจะเกิดขึ้นไม่ได้ในการสร้างแบบนี้ รอยนั้นจะเกิดได้ก็ตรงที่นายช่างหมุนไม้เสนียดให้หลุดออกจากหูของหุ่นขี้ผึ้งเท่านั้น ตอนหมุนนั้นขี้ผึ้งยังไม่แข็งตัวดีก็อาจเกิดรอยครูดได้ หาใช่ตำหนิลับของพระพิมพ์นี้แต่อย่างใด
ตอนที่นายช่างพันหูของเหรียญทบกับไปด้านหลังนี่แหละจะทำให้เกิดรอยตำหนิด้านหน้า เพราะช่างไม่ได้ถือหุ่นขี้ผึ้งยกขึ้นตลอด แต่จะหาไม้ 2 อันเล็ก ๆ วางให้ห่างกันประมาณครึ่งเซนติเมตรแล้วเอาหุ่นขี้ผึ้งวางคว่ำลงไปเพื่อจะเชื่อมหูหุ่นด้านหลังตามกรรมวิธีข้างต้น ก็ตอนกดหูขี้ผึ่งที่ละลายอยู่นี่แหละเข้ากับด้านหลังเหรียญส่วนยอด ก็จะทำให้หน้าพระด้านล่างกดกับไม่รองบุบได
้
การเกิดรอยบุบนี้เกิดได้หลายแห่ง หลายลักษณะ บางครั้งเกิดขึ้นที่ขอบเหรียญด้านบน บางครั้งเกิดที่ศรีษะด้านซ้ายบ้าง ด้านขวาบ้าง นายช่างผู้พับหูหุ่นก็จะพยายามวางหน้าหุ่นให้เข้าไประหว่างร่องพอดีเพื่อไม่ให้หน้าบุบ หรือจมูกบุบ แต่ก็ไม่พ้นรอยบุบไปได้ เหรียญบางเหรียญจะมีรอบบุบทั้งที่บริเวณศีรษะและอกแถว ๆ สังฆาฎิ บางองค์วางคว่ำไม่ดีจะเป็นรอยบุบที่คาง หรือแถว ๆ อกนี้จะเกิดจากรอยไม้อันล่าง ส่วนรอยไม้อันก็จะปรากฏที่ศรีษะ หรือขอบด้านโคนห่วง เหรียญบางเหรียญจะประกฎรอยเดียวก็มี บางเหรียญจะประกฎ 2 รอย ทั้งบนและล่างก็มี บางเหรียญอาจไม่มีลอยเลยก็มี บางองค์นายช่างจับหุ่นขี้ผึ้งแรงไปหน่อยอาจทำให้แขนหรือขา แม้กระทั่งหัวเข่าบุบไปก็มี รอยบุบนี้หาที่ยุติแน่นอนตายตัวไม่ได้ แต่สิ่งนี้แหละที่ไปเกี่ยวข้องกับเหรียญปลอมที่ถอดพิมพ์ออกไปใช้เครื่องฉีดโลหะเข้าไปในเบ้า รอยบุบจะปรากฏเหมือนกัน และอยู่ที่เดียวกันทุกเหรียญ อันนี้เห็นได้ตัดสินใจง่าย ๆ ว่าเป็นของเทียม
รอยบุบที่ปรากฏขึ้นมิใช่จุดลับที่ทุกเหรียญต้องมี แต่ส่วนมากมักจะมีเพราะสาเหตุเกิดจากการพับห่วงของหุ่นขี้ผึ้งดังกล่าวข้างต้น |
|
| |
| |
|
|